Ìmúni mú ènìyàn ní ọ̀nà láti mú kí àwọn ènìyàn kàn sí fóònù wọn. Ẹnìkan fẹ́ ṣàlàyé ohun tó ṣẹlẹ̀ lórí Facebook. Ẹnìkan tún bẹ̀rẹ̀ sí í yí àwọn fọ́tò àtijọ́ àti àwọn ìránṣẹ́ padà, ó ń wá ohunkóhun tí a lè gbà lọ́nà tí kò tọ́. Pípa àwọn ìfiranṣẹ́ díẹ̀ tí ó lè fa ìbéèrè rẹ́ lè dà bí ohun tí ó wọ́pọ̀ lójijì.
Ó sábà máa ń jẹ́ èrò tí kò tọ́.
Nígbà náà, àkọsílẹ̀ oní-nọ́ńbà náà lè ti fẹ̀ ju ohun tí a lè rí lórí fóònù rẹ lọ. Àwọn olùwádìí lè wo àwọn ìfìwéránṣẹ́ gbogbogbòò, dátà ibi tí wọ́n wà, àwọn ìránṣẹ́, àkọsílẹ̀ àkọọ́lẹ̀, àti ìwífún tí àwọn olùpèsè ẹ̀kẹta ní. Àwọn olùpèsè lè pa àwọn àkọsílẹ̀ kan mọ́ nígbà tí àwọn olùwádìí bá ń tẹ̀lé ìlànà òfin tí a béèrè fún láti gbà wọ́n.
Èyí máa ń ṣẹ̀dá àkọsílẹ̀ méjì lẹ́ẹ̀kan náà: àwọn olùwádìí ìtàn oní-nọ́ńbà ń kórajọ àti èyí tí o ṣì lè yípadà. Lẹ́yìn ìmúni, ọ̀nà tó dára jùlọ ni láti má ṣe ṣàlàyé, ṣe àtúnṣe, tàbí parẹ́ lórí ayélujára. Ó jẹ́ láti dáwọ́ ìfìwéránṣẹ́ dúró, pa ohun tó wà mọ́, kí o sì jẹ́ kí agbẹjọ́rò rẹ pinnu ohun tó ṣe pàtàkì.
Ọ̀nà Méjì Bẹ̀rẹ̀ Síṣẹ́ Ní Ìṣẹ́jú Tí Àwọn Ẹ̀wù Bá Jáde
Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló máa ń wo ẹ̀rí gẹ́gẹ́ bí ohun tó wà níbi ìṣẹ̀lẹ̀ náà, ìdánwò èémí, kámẹ́rà, bóyá ẹlẹ́rìí kan tàbí méjì. Èyí jẹ́ apá kékeré kan lára ohun tí àpótí òde òní kan ń tàn. Ẹ̀yà ńlá náà wà lórí àwọn ẹ̀rọ ìpèsè tí o kò ní.
Àwọn olùwádìí mọ èyí, wọ́n sì yára gbé ìgbésẹ̀. Àwọn ìwé ìtọ́ni ìjọba àpapọ̀ fẹ́ràn ìtọ́sọ́nà DOJ lórí àwọn aṣojú ẹ̀rí ẹ̀rọ itanna nípa bí a ṣe lè pa àkọsílẹ̀ mọ́, béèrè fún, àti nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín láti ọ̀dọ̀ àwọn olùpèsè. Ní àkókò kan náà, ẹni tó ni àkọọ́lẹ̀ náà kò mọ̀ pé ó ń ṣẹlẹ̀.
Àìdọ́gba yẹn ni gbogbo ìṣòro náà: wọ́n ń fi àwọn ìwé àṣẹ àti lẹ́tà ìpamọ́ kọ́ ipa ọ̀nà wọn nígbà tí ẹnikẹ́ni tó bá ní ọ̀rọ̀ ìpamọ́ rẹ ń ṣe àtúnṣe ipa ọ̀nà rẹ pẹ̀lú ìbẹ̀rù.
A le fi data rẹ pamọ ṣaaju ki o to mọ pe iwe-aṣẹ kan wa
Lábẹ́ 18 USC § 2703(f), olùpèsè ìbánisọ̀rọ̀ ẹ̀rọ itanna tàbí iṣẹ́ kọ̀mpútà láti ọ̀dọ̀ ìjọba gbọ́dọ̀, lórí ìbéèrè ìjọba, gbé gbogbo ìgbésẹ̀ tó yẹ láti pa àwọn àkọsílẹ̀ mọ́ títí dé àṣẹ ilé ẹjọ́. Àwọn ìwífún tí a pamọ́ wà ní ìpamọ́ fún ọjọ́ 90, a sì lè fa 90 sí i lórí ìbéèrè tuntun. Kò sí adájọ́ tí ó fọwọ́ sí ìbéèrè àkọ́kọ́. Ẹni tí ó bá ṣe alabapin kò gba ìkìlọ̀.
Àbájáde tó wúlò: fún oṣù mẹ́fà, a lè dì àkọọ́lẹ̀ kan mú níbi tí àwọn olùwádìí bá ń kọ́ àwọn ìwé láti ṣí i. Píparẹ́ ìfìwéránṣẹ́ kan lẹ́yìn tí aago náà bá ti bẹ̀rẹ̀ kò ní pa ohunkóhun rẹ́ ní ẹ̀gbẹ́ olùpèsè náà. Ohun tó ń ṣe ni pé kí o fi òtítọ́ tuntun kún ọ̀ràn náà, èyí tí í ṣe pé o ti pa á rẹ́.
Dáwọ́ ìfiránṣẹ́ dúró, Dáwọ́ píparẹ́, Bẹ̀rẹ̀ sí í pa mọ́
Ibí ni ọ̀nà méjèèjì ti pàdé ara wọn. Ohun tí o bá fi ìròyìn rẹ ṣe ní ọjọ́ díẹ̀ lẹ́yìn ìfipámúni lè fi ìtàn tí agbẹjọ́rò rẹ yóò sọ hàn tàbí kí ó dín in kù. Àwọn òfin díẹ̀ kan wà tí ó wúlò ní gbogbogbòò:
- Ṣọ dudu lori awọn akọọlẹ gbogbogbo. Kò sí ìròyìn nípa ìṣẹ̀lẹ̀ náà, àwọn ọlọ́pàá, awakọ̀ kejì, ẹni tí wọ́n sọ pé ó jẹ́ ẹni tí wọ́n fẹ̀sùn kàn, ọ̀ràn náà, tàbí bí ọkàn rẹ ṣe rí. Ṣètò àwọn ìfiranṣẹ́ sí ìkọ̀kọ̀, ṣùgbọ́n má ṣe pa wọ́n rẹ́. Sọ fún àwọn ọ̀rẹ́ àti ìdílé láti dẹ́kun fífiranṣẹ́ nípa rẹ̀ pẹ̀lú. Àwọn àwòrán ìbòjú ń lọ.
- Má ṣe pa ohunkóhun rẹ́. Kì í ṣe fọ́tò, kì í ṣe ìfìwéránṣẹ́ tí a fi àmì sí, kì í ṣe ìfọ̀rọ̀wérọ̀ àwùjọ, kì í ṣe ìfọ̀rọ̀wérọ̀ ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àpù ìfẹ́sọ́nà, kì í ṣe àkọsílẹ̀ Venmo. Tí agbẹjọ́rò bá lè fi hàn pé ìparẹ́ kan ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn tí o mọ̀ pé ẹ̀sùn ń bọ̀, ìyẹn jẹ́ ìṣòro mìíràn tí a kó jọ sí orí èyí tí a ti kọ́kọ́ kọ.
- Fi àdàkọ tìrẹ pamọ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìkànnì pàtàkì ló máa jẹ́ kí o gba gbogbo àkójọpọ̀ àkọọ́lẹ̀ rẹ jáde. Ṣe èyí ní kùtùkùtù, tọ́jú rẹ̀ síbìkan láìsí ìkànnì, kí o sì fi lé agbẹjọ́rò rẹ lọ́wọ́.
- Kọ àkókò ìṣẹ̀lẹ̀ náà sílẹ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìrántí tuntun ni, kíyèsí ibi tí o wà, ẹni tí o wà pẹ̀lú, àwọn ẹ̀rọ tí o ní, àti àwọn àpù tí ó ṣí sílẹ̀. Ìtàn ibi tí o wà, àwọn ìwé ẹ̀rí ìrìn-àjò, àti iye ìgbésẹ̀ ní gbogbo àwọn ààbò tí a ti fi ẹ̀rí hàn. Wọ́n tún ti rì wọ́n mọ́lẹ̀.
- Yi awọn ọrọ igbaniwọle pada, kii ṣe awọn akọọlẹ. Tii iwọle pa ki ibatan ti o ni ibanujẹ ko le pinnu lati ran lọwọ nipa mimu awọn nkan kuro. Dida akọọlẹ kan kuro patapata le dabi iparun ẹri, paapaa nigbati ko si ohun ti a paarẹ.
Ro pe awọn oluwadi ti wa lori oju opo wẹẹbu rẹ tẹlẹ
Kí àṣẹ ìjẹ́wọ́ kan tó dé, ẹnìkan ti ń wo ìtàn ìgbésí ayé rẹ ní gbangba. Àwọn ìwífún nípa rẹ, àwọn fọ́tò tí a fi àmì sí, àwọn ìforúkọsílẹ̀, àwọn ọ̀rọ̀ lórí àwọn ìfiránṣẹ́ àwọn ọ̀rẹ́, ìtàn àtúnyẹ̀wò ojú òpó wẹ́ẹ̀bù, àti àwọn ìkànnì àwùjọ ti ibi ìṣẹ̀lẹ̀ náà láti alẹ́ tí a ń sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀. Kò sí èyí tí ó nílò ìpè. Ó ti wà níbẹ̀ tẹ́lẹ̀.
Ohunkóhun tí a bá pè ní “gbogbo ènìyàn” ni a gbọ́dọ̀ kà sí ẹ̀rí nígbà tí a ń dúró dè é . Èyí pẹ̀lú ìtàn àwọn ènìyàn tí o wà pẹ̀lú wọn. Ìtàn ọ̀rẹ́ kan tí ó fi àmì sí ọ ní ilé ọtí ní wákàtí méjì ṣáájú ìgbà tí wọ́n mú ọ ti di ara àkókò ìṣẹ̀lẹ̀ náà báyìí, yálà o fẹ́ràn rẹ̀ tàbí o kò fẹ́.
Ìdí nìyẹn tí ìmọ̀ràn ìṣáájú fi ṣe pàtàkì. Wíwà ní ìkọ̀kọ̀, dídákẹ́, àti pípamọ́ máa ń ṣe ọ́ láǹfààní ju jíjẹ́ kí o rí ara rẹ, kí o sọ̀rọ̀, kí o sì ṣàtúnṣe rẹ̀ lọ. Agbẹjọ́rò tó dáa fún ẹ̀tọ́ ọ̀daràn lè sọ fún ọ irú àwọn ipa ọ̀nà oní-nọ́ńbà tí àwọn agbẹjọ́rò yóò gbẹ́kẹ̀lé àti èyí tí yóò ran ọ́ lọ́wọ́ gan-an, nítorí náà àkójọ ìwé tí o ń tọ́jú di ohun èlò ààbò dípò ẹrù.
Ìgbésẹ̀ tó dára jùlọ fún ọ ni láti fi àkọsílẹ̀ sílẹ̀ nìkan
Lẹ́yìn ìfàmọ́ra, ìfẹ́ láti ṣàlàyé, pa á rẹ́, tàbí mú ìtàn rẹ kúrò lórí ayélujára lè fa àwọn ìṣòro tí kò sí níbẹ̀ tẹ́lẹ̀. Pa ohun tí ó wà níbẹ̀ mọ́, dẹ́kun fífi kún àkọsílẹ̀ náà, kí o sì jẹ́ kí agbẹjọ́rò rẹ pinnu ohun tí ó ṣe pàtàkì. Bí o ṣe dín ìyípadà rẹ kù nínú ìbẹ̀rù, bẹ́ẹ̀ náà ni ìpinnu oní-nọ́ńbà tí o ní láti ṣàlàyé yóò dínkù nígbà tí ó bá yá.